naar de inhoud
Bovenaanzicht Enkhuizen drone

Enkhuizen: één groot openluchtmuseum!

Geen enkele stad telt zoveel rijksmonumenten op loopafstand van elkaar als Enkhuizen. Wanneer je door Enkhuizen loopt waan je jezelf echt even terug in de tijd. De erfenis van de voormalige Gouden Eeuw is op elke hoek zichtbaar.

De rijke geschiedenis van Enkhuizen

Enkhuizen is een stad waar de tijd hier en daar stilgestaan lijkt te hebben, maar tegelijkertijd een stad die een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt. Het centrum van de stad ademt nog altijd de sfeer van de 'Gouden Eeuw'. Vele prachtige monumentale gebouwen en verdedigingswerken zijn bewaard gebleven. De Drommedaris, het Waaggebouw, de Zuiderkerk en het indrukwekkende stadhuis. De ‘Boerenhoek’, een uitbreiding van de stad met de nog goed herkenbare vestingwallen, toont een bijna landelijk karakter met boerderijen en grachten met kleine bruggetjes.

Geschiedenis in het kort: Omstreeks het jaar 1000 lagen op de plek waar Enkhuizen nu ligt twee nederzettingen: Gommerkerspel, dat landinwaarts lag, en Enkhuizen, waar de vissers woonden. Deze dorpen smolten samen en kregen in 1356 onder naam Enkhuizen het stadsrecht. Het werd één van de belangrijkste Zuiderzeesteden. Vele bedrijven vestigden zich in Enkhuizen waaronder zeilmakerijen, touwslagerijen en timmerwerkplaatsen voor het bouwen van schepen.

Door verschillende uitbreidingen werd de stad ongeveer twee keer zo groot en kon het de steeds groeiende bevolking genoeg plaats bieden. Enkhuizen was in 1622 met bijna 22.000 inwoners de op vier na grootste stad van Holland. Deze bloei was mede te danken aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie en de West-Indische Compagnie, die hier belangrijke ‘kamers’ hadden.

In de tweede helft van de Gouden Eeuw, toen de kooplieden in grote getale naar Amsterdam verhuisden, nam de bevolking af. Rond 1850 telde de stad nog maar 5000 inwoners en werd het één van de ‘dode’ steden rond de Zuiderzee. De optimistische stadsuitbreiding aan het einde van de 16e eeuw, waaronder de Boerenhoek, is nooit helemaal vol gebouwd. Binnen de wallen bleven nog akkers en weilanden liggen. Later werd zelfs bebouwing gesloopt zodat de boeren opnieuw het land konden bewerken.

Eind 19e eeuw is Enkhuizen weer gaan groeien. De situatie verbeterde door de aanleg van een spoorweg tussen Enkhuizen en Amsterdam. Ook de opkomst van de zaadteelt en zaadhandel brachten geleidelijk enige welvaart in de stad. Nu heeft Enkhuizen meer dan 18.000 inwoners. Dat zijn er nog steeds minder dan in de bloeiperiode rond 1625.

Enkhuizen vestingstad Enkhuizen als Vestingstad
Beroemdheden Gouden Eeuw Schatten uit het verleden

Compacte stad met 361 rijksmonumenten

Enkhuizen wordt ook wel met recht een groot openluchtmuseum genoemd. Wanneer je door deze historische Gouden Eeuw stad loopt kom je het ene na het andere rijksmonument tegen. Enkhuizen kent maar liefst 361 rijksmonumenten! Enkhuizen ademt de sfeer van de voormalige Zuiderzeetijd en de 'Gouden Eeuw' met zijn roemruchte verleden.

Koepoort Enkhuizen

locaties

Snouck van Loosenhuis

adres Dijk 36, Enkhuizen

Het Snouck van Loosenhuis is een prominent stadshuis aan de Oude Haven in Enkhuizen. Het 18de-eeuwse deel is het voormal...

categorie bezienswaardighedencultuurhistorie

De Boerenboom

adres Vest , Enkhuizen

De vestingwal is ontworpen door de Alkmaarse burgemeester Adriaan Anthonisz en is een voorbeeld van het zogenaamde oud N...

categorie bezienswaardighedencultuurhistorie

Station Enkhuizen

adres Stationsplein , Enkhuizen

Het monumentale stationsgebouw dateert uit 1885, het jaar dat de spoorlijn Enkhuizen-Hoorn in gebruik werd genomen. De l...

categorie bezienswaardighedenkunst&cultuur

Zeventiende-eeuwse stadsbibliotheek ‘De Librije’

adres Westerstraat 138, Enkhuizen

Nederland kent nog maar één zeventiende-eeuwse stadsbibliotheek die bewaard is gebleven op haar oorspronkelijke locati...

categorie bezienswaardighedencultuur

Spuihuisje

adres Zuiderspui 1, Enkhuizen

Het Spuihuisje is het vroegere sluiswachtershuisje, gebouwd boven de doorvaart naar de Zuiderhaven op het Spui. Het frie...

categorie bezienswaardighedencultuur

Drommedaris

adres Paktuinen 1, Enkhuizen

De Drommedaris, of Ketenpoort, is gebouwd in 1540 als stadspoort, onderdeel van de stadsmuur die Enkhuizen toen omringde...

categorie attractiebezienswaardighedenhistorie

Waaggebouw

adres Waagstraat 1, Enkhuizen

Het Waaggebouw in Enkhuizen toont een beeld van de vroege Renaissance in de noordelijke Nederlanden. Zelfs het originele...

categorie bezienswaardighedenhistorie

Snouck van Loosenpark

adres Snouck van Loosenpark 1, Enkhuizen

Het Snouck van Loosenpark is één van de mooiste plekjes van Enkhuizen, vol rust en groen. Het ligt naast het station e...

categorie bezienswaardighedencultuurhistorie

Stadhuis

adres Breedstraat 53, Enkhuizen

Het imposante stadhuis is een toonbeeld van de grote, welvarende stad die Enkhuizen in de Gouden Eeuw was. Het is gebouw...

categorie bezienswaardighedencultuurhistorie

Staverse Poortje

adres Wierdijk , Enkhuizen

In de zeemuur op de Wierdijk staat de in 1833 herbouwde omlijsting van een poortje dat vroeger de verbinding vormde tuss...

categorie bezienswaardighedencultuur

Stadsgevangenis

adres Zwaanstraat 1, Enkhuizen

Naast het stadhuis in Enkhuizen staat de stadsgevangenis: een hoog smal gebouw dat door verzakkingen merkwaardig scheef ...

categorie bezienswaardighedencultuur

Westerkerk

adres Westerstraat 138, Enkhuizen

De Wester- of St. Gomaruskerk wordt gerekend tot de 100 mooiste rijksmonumenten van Nederland en staat in het historisch...

categorie bezienswaardighedenhistorie

Zuiderkerk

adres Zuiderkerksteeg 1, Enkhuizen

De 15e-eeuwse St. Pancras- of Zuiderkerk is een uniek monumentaal gebouw in het centrum van de historische stad Enkhuize...

categorie bezienswaardighedenhistorie

Peperhuis

adres Wierdijk 17, Enkhuizen

Het voormalige VOC-pakhuis het Peperhuis maakt onderdeel uit van het binnenmuseum van het Zuiderzeemuseum. Het is het ou...

categorie bezienswaardighedenhistorie

Monumentale tips

Kerken met een verhaal

De kerken van Enkhuizen vertellen het verhaal van een stad die in de zeventiende eeuw tot de belangrijkste handelsplaatsen van Nederland behoorde. Grote, indrukwekkende kerkgebouwen zoals de Westerkerk en de Zuiderkerk herinneren aan die bloeitijd, toen de stad groeide en de kerken het middelpunt vormden van het dagelijks leven.

Hemony carillons
Enkhuizen is naast Amsterdam en Utrecht de enige stad in de wereld met meer dan één Hemony carillon. In de zomermaanden vinden speciale beiaardconcerten plaats, die je kunt beluisteren in de luistertuin bij de Zuiderkerk.

Klokken Zuiderkerk

locaties

Zuiderkerk

adres Zuiderkerksteeg 1, Enkhuizen

De 15e-eeuwse St. Pancras- of Zuiderkerk is een uniek monumentaal gebouw in het centrum van de historische stad Enkhuize...

categorie bezienswaardighedenhistorie

Zeventiende-eeuwse stadsbibliotheek ‘De Librije’

adres Westerstraat 138, Enkhuizen

Nederland kent nog maar één zeventiende-eeuwse stadsbibliotheek die bewaard is gebleven op haar oorspronkelijke locati...

categorie bezienswaardighedencultuur

Westerkerk

adres Westerstraat 138, Enkhuizen

De Wester- of St. Gomaruskerk wordt gerekend tot de 100 mooiste rijksmonumenten van Nederland en staat in het historisch...

categorie bezienswaardighedenhistorie

Doopsgezinde vermaning

adres Venedie 17, Enkhuizen

De doopsgezinde kerk is van architectuurhistorische waarde: het geldt als een representatief voorbeeld van een neorenais...

categorie bezienswaardighedenhistorie

Kerken en kerkdiensten

Enkhuizen kent vele kerken en kerkgemeenschappen. Een aantal op het eerste gezicht onopvallend, maar ook die direct de aandacht trekken zoals de Zuiderkerk met zijn opvallende, markante Zuidertoren.

De Raad van Kerken is een samenwerkingsverband van tien kerken in Enkhuizen die nadenkt over de zin van het leven en het geloof handen en voeten geeft in het leven van alledag.

Zij verwelkomen je graag in de vieringen van één van de kerkgemeenten, maar zeker ook als belangstellend bezoeker aan één van de vaak monumentale kerkgebouwen met hun prachtige orgels.

Wanneer je een keer een dienst wilt bijwonen, klik dan op de onderstaande button voor een overzicht van alle kerkdiensten.

Kerkdiensten en vieringen